Jeotermal Enerji Nedir ?

JEOTERMAL ENERJİ NEDİR ?

Jeotermal kaynak kısaca yer ısısı olup,yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallariçeren sıcak su, buhar ve gazlardır. Jeotermal enerji ise jeotermal kaynaklardan doğrudan veya dolaylı her türlü faydalanmayı kapsamaktadır.
Jeotermal enerji yeni, yenilenebilir,sürdürülebilir, tükenmeyen, ucuz,güvenilir, çevre dostu, yerli ve yeşil bir enerji türüdür.

JEOTERMAL KAYNAKLAR İLE:
A – ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ,
B – MERKEZİ ISITMA, SOĞUTMA (AIR-CONDITIONING), SERA ISITMASI VB.,
C – ENDÜSTRİYEL AMAÇLI KULLANIM, PROSES ISISI TEMİNİ,
      SEBZE-MEYVE KURUTMA VB.,
D – KİMYASAL MADDE VE MİNERAL ÜRETİMİ, SIVI KARBONDİOKSİT VE
        KURU BUZ (SOĞUTMA, SOĞUK ZİNCİR), GÜBRE, LİTYUM, AĞIR SU,
        HİDROJEN VB.,
E – KAPLICA AMAÇLI KULLANIM (TERMAL TURİZM), BALNEOLOJİ,
      JEOTERMAL SPA,
F – DÜŞÜK SICAKLIKLARDA (30 °C) KÜLTÜR BALIKÇILIĞI VB.,
G – MİNERALLİ SU OLARAK İÇİLEREK KULLANIMI,
H – DENİZ SUYU ARITMASI İLE TEMİZ SU ELDESİ,
I – JEOTERMAL KURU BUZ İLE SUNİ YAĞMUR YAĞDIRILMASI,
       GERÇEKLEŞTİRİLMEKTEDİR.

JEOTERMAL ENERJİ YENİ, YENİLENEBİLİR VE
SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ENERJİ KAYNAĞIDIR.

Yağmur, kar, deniz ve magmatik suların yeraltındaki gözenekli ve çatlaklı kayaç kütlelerini besleyerek oluşturdukları jeotermal rezervuarlar, yeraltı ve reenjeksiyon koşulları devam ettiği müddetçe yenilenebilir ve sürdürülebilir özelliklerini korurlar. Kısa süreli atmosferik koşullardan etkilenmezler.

Jeotermal sistemdeki rezervuar, üretim ve reenjeksiyon

Ancak, jeotermal rezervuarlardan yapılan sondajlı üretimlerde jeotermal akışkanın çevreye atılmaması ve rezervuarı beslemesi bakımından, işlevi tamamlandıktan sonra tekrar yeraltına gönderilmesi (reenjeksiyon) zorunludur. Reenjeksiyon birçok ülkede yasalarla zorunlu hale getirilmiştir.

Jeotermal enerjinin kullanımda hiçbir risk faktörü taşımadığı (patlama, yangın, zehirlenme v.b.) için son derece güvenilir olduğu kanıtlanmıştır. Kobe ve San Francisco depremlerinde meydana gelmiş olan zararın %70’i doğalgaz yangınlarından olmuştur.

İtalya Larderello sahasında 1904 yılından beri, Kaliforniya Geyser sahasından 100 yıldan fazla bir süredir jeotermal elektrik üretilmektedir. 1890’dan beri Boise Idaho’da (ABD) jeotermal ısıtma ve 1934’den bu yana Reykjavik-İzlanda’da jeotermal merkezi ısıtma sistemi bulunmaktadır. Ayrıca, Paris’in banliyölerinde 160.000 konut Jeotermal enerji ile ısıtılmaktadır.

NİÇİN JEOTERMAL..?

- YENİLENEBİLİR, SÜRDÜRÜLEBİLİR, TÜKENMEYEN, ARZ GÜVENLİĞİ OLAN
- YERLİ VE MİLLİ, ÖZVARLIĞIMIZ, DOĞAL STRATEJİK KAYNAK
- TEMİZ, ÇEVRE DOSTU (Yanma teknolojisi kullanılmadığı için ve çok çok
    düşük emisyon)
- ÇOK AMAÇLI ISITMA UYGULAMALARI İÇİN İDEAL (konutta, tarımda,
    endüstride, sera ısıtmasında v.d.)
- METEOROLOJİK KOŞULLARDAN BAĞIMSIZ (Rüzgar, Yağmur, Güneş
   v.b.’den bağımsız)
- HAZIR ENERJİ, ELEKTRİK ÜRETİMİNDE BAZ YÜK SANTRALLERİDİR.
- FOSİL VE DİĞER YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINA GÖRE ÇOK
   DAHA UCUZ, YÜKSEK ÜRETİM FAKTÖRÜ
- ARAMA KUYULARI ÜRETİM VE BAZEN REENJEKSİYON KUYULARINA
   DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR
- GÜVENİLİR (Yangın, patlama, zehirleme riski yok)
- ELEKTRİK ÜRETİMİNDE (ZAMAN, ÜRETİM) FAKTÖRÜ %95’İN ÜZERİNDE
- MİNİMUM ALAN İHTİYACI (Hidro, Güneş vb’nin tersine daha az yüzey alanı kullanımı)
- KOLAY VE HIZLI DEVREYE ALMA, İŞLETME VE BAKIM,
   UZUN TESİSAT ÖMRÜ
- JEOTERMAL LOKAL BİR ENERJİ OLDUĞU, İTHALİ VE İHRACI VE
   ULUSLARARASI BİR FİYATI OLMADIĞI İÇİN SAVAŞLARA VE
   ULUSLARARASI PROBLEMLERE NEDEN OLMAZ.
- JEOTERMAL ISITMA EVLERE FUEL-OİL, MAZOT, KÖMÜR, ODUN
   ATIKLARININ TAŞINMASINI ORTADAN KALDIRACAĞI İÇİN ŞEHİR
   İÇERİSİNDEKİ TRAFİĞİN YÜKÜNÜ AZALTIR.

JEOTERMAL ENERJİ ÇEVRE DOSTUDUR
Jeotermal enerji ile yapılan ısıtma, elektrik üretimi vb gibi uygulamalarda, hiçbir atık çevreye ve atmosfere atılmamaktadır. A.B.D. Enerji Bakanlığı’nın verilerine (1998, Jeotermal Enerji Stratejileri ve Hedefleri yayını) göre sera etkisi yaratan Karbondioksit emisyonu:
Kömürde;                                900 - 1300 g/kWh,
Doğalgazda;                            500 - 1250 g/kWh,
Güneş enerjisinde;                  20   -   250 g/kWh,
Rüzgar enerjisinde;                 20   -     50 g/kWh,
Jeotermal enerjide                 20   -     35 g/kWh’ dır.

Jeotermal merkezi ısıtma sistemleri ve Jeotermal elektrik üretim santrallerinde fosil yakıt kullanılmadığından, azot emisyonu ve sülfür dioksit emisyonu sıfırdır.

Üretilen kWh başına düşen Sera Gazı Emisyonları (Kaynak: U.S. Department of Energy, Office of Geothermal Technologies, Strategic Plan for the Geothermal Energy Program, DOE/GO-10098-572)

Jeotermal Merkezi Isıtma	CO₂ Emisyonu Azalımı
400 Bin Konut Eşdeğeri	Yaklaşık 4 Milyon Ton/Yıl
Bugünün şartlarında uygulanabilir 1 Milyon Konut Eşdeğeri	Yaklaşık 10 Milyon Ton/Yıl

JEOTERMAL ENERJİ UCUZDUR.

JEOTERMAL ENERJİ ÖZVARLIĞIMIZDIR.

DIŞA BAĞIMLILIĞI YOKTUR.
DÖVİZ TASARRUFU SAĞLAMAKTADIR.
ENTEGRE KULLANIM İMKANI VARDIR.
JEOTERMAL ENERJİNİN SATIŞ FİYATININ BELİRLENMESİNDE
ULUSLARARASI PİYASALARA BAĞLILIĞI YOKTUR.

Türkiye’de jeotermal enerji ile ısıtılan bazı yerleşim bölgeleri ve halkın ödediği aylık jeotermal ısınma ve sıcak su ücretleri aşağıdaki gibidir (jeotermal ısıtma ücretleri Ekim-Kasım aylarında TL olarak belirlenmekte olup, tüm yıl boyunca sabit kalmaktadır [100 m² konut başına, KDV DAHİL]):

Özellikle saklı maliyeti yüksek olan konvansiyonel enerji türleri ile karşılaştırıldığında en düşük maliyet seçeneğini sunan Jeotermal enerji kullanımı sayesinde yerli, milli, temiz ve sürekli enerji üretimi artacak ve enerji ihtiyacı büyük ölçüde kapatılabilecektir.

Türkiye’de, jeotermal ısıtma sayesinde doğrudan ve dolaylı elektrik enerjisi ve ısı enerjisi tasarrufu (ikame) sağlanmaktadır. Özellikle büyük enerji tüketimi bulunan Batı Anadolu’da jeotermal ısıtma ve soğutma yapılarak elektriğe olan talep azalacaktır. Ucuz jeotermal ısıtma ve soğutma sayesinde elektrik tasarrufu yapılacak ve ucuza ikame sağlanacaktır.

Sektördeki Gelişme Eğilimleri ve Neticedeki Başarılar: Bunun için ana ilk unsur jeotermal kanunu bunu takiben yenilenebilir enerjinin teşviği kanunu ve bu iki kanun çerçevesinde MTA’nın jeotermal aramaları kendi bütçesiyle yani kamu bütçesiyle yapıp sahalarda arama yapıp (jeoloji, jeofizik, jeokimya, sondaj, test) bunun neticesinde sahayı 30+10 yıllık süre için bünyesinde bir veya iki kuyu ile sahanın arama veya işletme ruhsatını özel sektöre devir satışı ile ilgili geliştirdiği model ile 2005 yılında Türkiye’de 15 MWe olan elektrik kurulu gücü şu anda 1805 MWe’e çıkmış olup bu büyük bir başarıdır.Bu çok önemli bir strateji, metot ve başarı uygulamasıdır. Dünya bunu örnek almıştır.

Jeotermal elektrik potansiyelimizin tümüne yakınını kullanabilmemiz, değerlendirebilmemiz için aynı yöntemin devam ettirilerek ilave teşvik verilmesine gerek vardır. Bugün Almanyada jeotermal elektrik 25 € cent/kWh, Fransada 23 € cent/kWh iken Türkiye’de yaklaşık 8-10 US $ cent/kWh (15 yıl) eşdeğeri TL rakamı (Enflasyon-Dolar-Euro) çok düşük kalmaktadır (Aralık 2025).

Türkiye’nin bunu en az %60 arttırması gerekmektedir. Çünkü jeotermal elektrik üretim santrallerinde işletmede dışa bağımlılık çok az ve üretim faktörü % 80-90’lar civarında çok yüksek değerdedir. Yani baz yük santralleridir. Arz güvenliği sağlarlar ve stratejik öneme haizdirler.

Yaptığımız hesaplamalar neticesinde Türkiye’de kurulan bir jeotermal elektrik üretim santrali yatırımının dışa bağlı olan kısmının yani dövizle alınan kısmının geri ödemesi ithal doğalgaz ikamesine göre 3-4 yıl arasında olmaktadır.

Onun için jeotermal yerli ve milli bir enerji kaynağıdır, yenilenebilir olduğu muhakkak ki doğrudur.

FOTO GALERİ